2.3 Bedrijfsvoering en projecten
In dit hoofdstuk beschrijven we specifieke ontwikkelingen in onze bedrijfsvoering.
Veiligheid, Gezondheid, Kwaliteit en Milieu
In 2024 hebben we het interne traject afgerond om de afdeling KAM opnieuw vorm te geven en in te richten. Aan de hand van duidelijke prioriteitstellingen ten aanzien van veiligheid, kwaliteit en milieu, hebben we een strategisch personeelsplan opgesteld en de afdeling opnieuw samengesteld. Naast het aanstellen van een afdelingsmanager, hebben we het team kunnen versterken met een adviseur Veiligheid & Gezondheid en een adviseur Milieu & Duurzaamheid. Daarnaast zijn we op dit moment bezig met de opzet van een team Kwaliteit die verantwoordelijk wordt voor het kwaliteitsmanagement grondstoffen (o.a. uitvoeren sorteer- en samenstellingsanalyses).
Veiligheid
In dit team zijn we ook aan de slag gegaan om de monitoring van (bijna)ongevallen te verbeteren. We hebben daarbij de bekende IF (incident frequency) en SR (severity rate) geïntroduceerd en een nieuw systeem voor MOS-meldingen (melding onveilige situatie) op basis van Basis Risico Factoren (BFR). Met onze directe branchegenoten zijn we bezig om voor deze kengetallen een benchmark op te stellen. Tenslotte organiseerden we in het najaar opnieuw een succesvolle interne week van de veiligheid met onder andere diverse toolboxen, een digitale quiz, een Cybersecurity escaperoom en het schouwen van gereedschappen op keuringen en certificaten.
In 2024 zijn er in totaal 433 MOS-meldingen gedaan. Dit is ruimschoots meer dan in 2023 (203 meldingen) wat grotendeels te wijten is aan de versterkte aandacht voor MOS-meldingen en het beschikbaar maken van een app waarmee medewerkers via hun smartphone gemakkelijk de melding kunnen doorgeven. Hiermee krijgen wij beter zicht op de gevaren en risico’s in de bedrijfsvoering. De interne doelstellingen op het gebied van veiligheid zijn gehaald. Er zijn geen zware ongevallen geweest met blijvend letsel of langdurig verzuim. De IF en SR zijn eveneens (ruimschoots) beneden de interne grensniveaus gebleven.
Gezondheid
In samenwerking tussen de afdelingen KAM en P&O organiseerden we in 2024 het periodieke Preventief Medisch Onderzoek (PMO). Deze wordt elke vier jaar aangeboden aan de medewerkers. Deelname is vrijwillig (deelname 2024: 42%). De medewerkers waardeerden het onderzoek met een rapportcijfer 8,6.
In het kader van diversiteit en inclusie is ook een medewerkersonderzoek uitgevoerd (respons 52%). Hierin werden medewerkers gevraagd naar sociale veiligheid, inclusiviteit en tevredenheid. Als basis van het onderzoek was gekozen voor de DEI-index van Ipsos. Deze index is een benchmark op het gebied van diversiteit, gelijkheid en inclusie. De vragenlijst is naast deze index uitgebreid met vragen op het gebied van medewerkerstevredenheid en leiderschap. Uit het onderzoek is bruikbare informatie gekomen over de beleving en het welbevinden van medewerkers. Een mooie uitkomst was dat werkplezier en trots groot zijn onder de medewerkers. Rond de 90% van de medewerkers geeft aan respectvol te worden behandeld door zowel collega’s als leidinggevenden, en voelt zich welkom, geaccepteerd en kan zichzelf zijn op het werk. Driekwart van de medewerkers voelt zich comfortabel om ongewenst gedrag te melden. Rond de 60% van de medewerkers beschouwt de diversiteit binnen de organisatie als voldoende. Hoewel de score op het gebied van sociale veiligheid vergelijkbaar is met de benchmark, zien we nog ruimte om te verbeteren. De scores laten zien dat er ruimte is om pesten, intimidatie en beledigende grappen serieuzer te nemen binnen de organisatie. Hier gaan we mee aan de slag.
Compliance
Onze afdeling KAM bewaakt de naleving van interne en externe wet- en regelgeving, processen, protocollen en bedrijfsreglementen. Ook bewaken zij de eisen die volgen uit onze externe certificeringen. In algemene zin kunnen we vaststellen dat de organisatie in compliance was met wet- en regelgeving en met de van kracht zijnde vergunningen. Alle inspecties van veiligheidsadviseurs, handhavers bevoegd gezag en inspectie SZW zijn met goed gevolg doorstaan. Behoudens één incident bij het snoeien van hagen, zijn er geen milieu-incidenten geweest die de kwaliteit van het milieu of de veiligheid en gezondheid van personen in ernstige mate bedreigden of schaden. De volgende certificeringen zijn weer succesvol geaudit: ISO 9001, ISO 14001, ISO 45001, MVO Prestatieladder niveau 3 en COS3000 ROVA diftar proces. Om onze compliance te borgen werken we met een digitale tool van XIC. In 2024 hebben we het gebruik van deze tool verbeterd om nog meer grip te krijgen op de compliance van de organisatie.
Informatievoorziening en ICT
Informatievoorziening, en de daarvoor benodigde informatietechnologie, zijn in toenemende mate dominant in onze bedrijfsprocessen. Uitvoeringsprocessen worden gepland en uitgevoerd met behulp van IT-middelen. We genereren en gebruiken veel data en informatie uit de dagelijkse bedrijfsactiviteiten. De afhankelijkheid van deze systemen neemt daarmee sterk toe. Dit zien we onder andere terug op onze afdelingen planning en werkvoorbereiding. Hier worden de bedrijfsactiviteiten voorbereid, gepland en begroot. Hierbij wordt in toenemende mate gebruik gemaakt van geo-informatie. Door de ontwikkeling van GIS-producten zijn we nog beter in staat om het werk in het veld te sturen en daarover te communiceren met collega’s, onze klanten en de inwoners.
Het toenemende belang van informatievoorziening heeft ook een keerzijde. We worden steeds afhankelijker en mogelijk ook kwetsbaarder. Het veilig beschikbaar maken en houden van deze data en informatie vraagt dan ook veel van onze ICT-afdeling. Informatiebeveiliging, alsook slim ontsluiten van informatie tussen diverse systemen en het bouwen aan de toekomstige informatiearchitectuur, zijn daarom speerpunten in ons ICT-beleid.
Bij de innovatieve pilots die binnen ROVA lopen met betrekking tot het programma Kwaliteit Grondstoffen speelt ICT eveneens een belangrijke rol. Hiervoor is een ICT-systeem ontworpen die het mogelijk maakt PMD-containers tijdens de huis-aan-huis inzameling direct te wegen met een signaleringsfunctie op gewicht. Hiermee bouwen we een signaalfunctie in om vervuiling tijdig op te sporen. Data die in deze processen wordt gegenereerd geeft ons sturingsinformatie met betrekking tot kwaliteit van de grondstoffen.
Het mag duidelijk zijn dat cybersecurity en informatiebeveiliging steeds belangrijker worden. Met de afhankelijkheid van IT-voorzieningen neemt ook de kwetsbaarheid toe. Het waarborgen van de (cyber)veiligheid is daarmee van groot belang voor ROVA. Wij besteden daarom veel aandacht aan het beveiligen van de systemen en het borgen van gegevens van medewerkers, opdrachtgevers en inwoners. In het verslagjaar hebben we de weerbaarheid van de ROVA ICT Infrastructuur opnieuw getoetst. Naast aandacht voor technische maatregelen werken we aan het vergroten van het informatiebeveiligingsbewustzijn van medewerkers. Hiervoor doorlopen we een intensief intern communicatie traject en hebben we onze medewerkers verplicht e-learning te volgen. Ook hebben we in het verslagjaar nieuwe bedrijfscontinuïteitsplannen opgesteld en de werking daarvan getest.
Over 2024 zijn verder de volgende ICT-projecten noemenswaardig (in willekeurige volgorde): de doorontwikkeling van het applicatielandschap; vernieuwing controllers voor ondergrondse containers; inrichting van een nieuw CRM-systeem voor relatiebeheer; vereenvoudiging van het wegen op kraanvoertuigen; digitale tachograaf met Pilot Smart Driver Coach; implementatie Data Distributie Tool FME; Microsoft Intune, de inrichting van een speciale onboarding app voor nieuwe medewerkers en de actualisatie van de ROVA afval-app voor inwoners.
Klantcontactcentrum voor inwoners
In het gecentraliseerd klantcontactcentrum (KCC) verzamelen we alle vragen, meldingen en klachten van inwoners. Deze worden geregistreerd en uitgezet bij de uitvoerende afdelingen, waarna de medewerkers van het KCC ook weer zorgen voor terugkoppeling aan de klant. Onderstaande grafiek toont de meest gestelde vragen.
In 2024 hadden we ruim 214.000 unieke klantcontacten met inwoners. En hoewel we volop gebruik maken van social en online media, zien we dat de telefoon nog steeds het meest gebruikte communicatiemiddel is. Hieruit concluderen we dat onze inwoners nog steeds in hoge mate behoefte hebben aan direct, persoonlijk contact. We faciliteren dit zes dagen in de week, ook buiten reguliere kantoortijden. Hierbij heeft 2024 in het teken gestaan van de doorontwikkeling van ons CRM-pakket en verdere training van medewerkers. Naast het trainen op gesprekstechnieken gaat het daarbij (helaas) ook steeds vaker om het omgaan met verbale agressie. Omdat het KCC de eerste ingang is voor vragen en opmerkingen van inwoners over onze dienstverlening, besteden we ook steeds meer tijd en aandacht om de KCC medewerkers te betrekken bij het inhoudelijk werk van de verschillende afdelingen. Dit doen we door werkoverleggen en door KCC-medewerkers te laten meelopen met verschillende afdelingen.
Onderstaande grafiek geeft het aantal klachten per 1.000 aansluitingen. Hiervoor hanteren we intern een norm van maximaal 2.0 per 1.000 aansluitingen. De grafiek laat zien dat we in alle regio's ruimschoots beneden deze norm blijven.
Communicatie en Voorlichting
Goede communicatie én voorlichting/educatie zijn essentiële hulpmiddelen in ons werk. Inwoners proberen we samen met de gemeenten zo goed mogelijk te informeren over het hoe en waarom van afval scheiden. Alleen door ze van goede en betrouwbare informatie te voorzien, kunnen we inwoners motiveren en bewegen om hun huishoudelijk afval zo goed mogelijk te scheiden en draagvlak te houden voor gemeentelijke beleidskeuzen. Hierbij hanteren we diverse communicatiemiddelen en -kanalen. Naast persoonlijke voorlichting via afvalcoaches, bewonersavonden en onze KKC-medewerkers, gebruiken we daarvoor ook brieven, flyers, social media en uiteraard onze eigen ROVA-app. De ROVA-app is ons centrale communicatie-instrument die steeds verder in belang toeneemt. Naast dat inwoners deze kunnen gebruiken om de afvalkalender te raadplegen en pushberichten te ontvangen, staat deze ook vol praktische informatie over afvalstromen en adressen waar afval ingeleverd kan worden. Begin 2024 introduceerden we een compleet vernieuwde app met daarin een update in technische mogelijkheden en meer opties voor het aanbieden van actuele informatie. In het verslagjaar heeft de afdeling Communicatie grote bijdragen geleverd aan tal van gemeentelijke projecten zoals beleidsveranderingen, de introductie van de GRIP-wagen, de aanpak van bijplaatsingen, pilots op het gebied van biodiversiteit, de implementatie van BBR in de gemeente Ommen, enzovoorts. Veel aandacht was er voor de pilots met betrekking tot het programma Kwaliteit Grondstoffen. De proef met wegen van PMD-containers op de zijlader kreeg veel aandacht van branchegenoten en de landelijke media.
Om de tevredenheid van inwoners over de uitvoering van ROVA en het beleid van de gemeenten te monitoren, houden we elke twee jaar een bewonerstevredenheidsonderzoek. In het najaar van 2024 is deze opnieuw uitgezet. Dit keer in een nieuwe, digitale vorm (kwantitatief online onderzoek). Hiermee wilden we de toegankelijkheid voor respondenten vergroten en tevens andere doelgroepen bereiken. Gevolg hiervan was een forse toename van het aantal respondenten (n=13.827). ROVA wordt door de inwoners positief beoordeeld met een gemiddeld rapportcijfer van 7,9. Inwoners blijken met name tevreden over de stipte dienstverlening en de goede klantenservice. Opvallend is dat de orde en netheid van en rondom (verzamel)containers. Deze wordt zowel aan de positieve kant als bij de aandachtspunten genoemd, maar laat zien dat we ons hierin hebben verbeterd. De bereikbaarheid en klantvriendelijkheid van het klantcontactcentrum worden met name genoemd als positieve elementen. De meest genoemde tips voor ROVA en voor het beleid van de gemeenten hebben betrekking op de frequentie van afvalinzameling en op de informatievoorziening. De inzamelmogelijkheden voor grof vuil zou volgens de respondenten beter bekendgemaakt kunnen worden.
Huisvesting
De groei in activiteiten leidt ook tot behoefte aan nieuwe of aangepaste bedrijfslocaties. In het afgelopen jaar zijn we op meerdere locaties bezig geweest met bouw- of verbouwwerkzaamheden of met de voorbereidingen daarvan. Voor onze locatie in Amersfoort betreft dat de voorbereidingen voor een totale bedrijfsverplaatsing. Met de gemeente Amersfoort is al overeenstemming over de uitruil van grond van de huidige locatie aan de Eem naar de nieuwe op industrieterrein Wieken/Vinkenhoef in Amersfoort. Hiervoor is een bouwteam gevormd en wordt er hard gewerkt aan ontwerp en detaillering. Net zoals op veel plaatsen in Nederland spelen hier stikstof en netcongestie een grote rol in de voortgang. De benodigde energieaansluiting kan door de netbeheerder nog niet worden toegezegd, hetgeen tot vertraging in realisatie kan leiden. In Lichtenvoorde is grond gekocht voor het realiseren van een nieuw steunpunt voor onze dienst Beheer Buitenruimte. Naar verwachting is deze locatie eind 2025 operationeel. Op deze locatie worden het BBR-team van ROVA en de serviceploeg van gemeente Oost Gelre gezamenlijk gehuisvest. In Zwolle wordt in fasen gewerkt aan uitbreiding en revitalisering van de bedrijfslocatie. In Ommen hebben we een steunpunt voor ons BBR-team kunnen realiseren op de gemeentewerf van de gemeente Ommen.
Verduurzaming materieel
In het jaarverslag over boekjaar 2023 rapporteerden wel al over ons beleid ten aanzien van verduurzaming van voertuigen en materieel. De ambitie is om in 2030 70% van de CO2-emissies van ROVA te verlagen (ten opzichte van 2022). De grootste opgave ligt hiervoor bij het rijdend materieel omdat deze verantwoordelijk is voor 90% van onze emissies. In ons Duurzaamheidsverslag dat integraal onderdeel is van dit jaarverslag rapporteren wij over de actuele prestaties. Bij de realisatie van onze verduurzamingsplannen lopen we tegen beperkingen aan in de beschikbaarheid van e-trucks. De beschikbaarheid in de markt van e-trucks voor zwaardere toepassingen als huisvuilinzameling is nog beperkt. Op dit moment wachten we bijvoorbeeld al ruim 1,5 jaar op de uitlevering van een zestal bestelde elektrische huisvuilwagens.
CSRD
De Europese Commissie wil in 2050 klimaatneutraal zijn en stimuleert dat in wet- en regelgeving. De 'Corporate Sustainability Reporting Directive' (CSRD) is onderdeel van deze wetgeving. De CSRD stelt gedetailleerde en gestandaardiseerde eisen aan verslaggeving voor bedrijven. De richtlijn wordt trapsgewijs geïmplementeerd en is van toepassing op grote bedrijven. Op grond hiervan zal ROVA vanaf boekjaar 2025 haar duurzaamheidsimpact rapporteren op verschillende onderwerpen. ROVA heeft er voor gekozen stapsgewijs de CSRD in te voeren en geleidelijk aan meer onderwerpen aan de rapportage toe te voegen. In de jaarverslag over 2022 en 2023 rapporteerden we al voor de eerste keer over Klimaat (ESRS E1) en over Eigen Personeel (ESRS S1). In het verslagjaar hebben we de voorgeschreven dubbele materialiteitsanalyse (DMA) uitgevoerd. In deze DMA, waarbij zowel interne als externe stakeholders worden bevraagd, inventariseren we onze processen en bepalen we welke thema’s ‘materieel’ zijn voor ROVA. Hiermee bedoelen we de thema’s waarin ROVA een nadrukkelijke impact heeft op de omgeving, of waarvoor deze een impact hebben op ROVA. Van buiten naar binnen en van binnen naar buiten dus. Vervolgens hebben we deelgenomen aan een initiatief binnen onze koepelorganisatie NVRD om een sector-DMA op te stellen. De uitkomsten hiervan zijn recent beschikbaar gekomen en bevestigen grotendeels de uitkomsten van onze eigen DMA. De volgende thema’s zijn vooralsnog als ‘materieel’ voor ROVA geïdentificeerd: Klimaat (klimaatadaptatie, klimaatmitigatie, energie), Vervuiling (luchtverontreiniging, microplastics, verwaaiing afval/zwerfafval), Biodiversiteit (vergroten biodiversiteit, bestrijding invasieve exoten, maatschappelijke waarde van groen), Circulariteit (huishoudelijk afval, inkoop en bouw), Eigen personeel (training en ontwikkeling, diversiteit en inclusie, gezondheid en veiligheid, medezeggenschap, maatregelen tegen geweld), Arbeidsomstandigheden in de keten en Inwoners (toegang tot informatie, gezondheid en veiligheid, stakeholderparticipatie).
Actualiteit: Op 27 februari 2025 heeft de Europese Commissie het zogenaamde 'Omnibus-vereenvoudigingspakket' gepresenteerd. Dit pakket aan maatregelen om de administratieve lasten voor bedrijven te verlagen heeft ook directe consequenties voor de regels voor duurzaamheidsrapportage (CSRD). Door deze maatregel komt wellicht de rapportageverplichting voor ROVA te vervallen omdat deze straks alleen gaan gelden voor de grootste ondernemingen (>1.000 medewerkers). Wij zullen eerste de definitieve besluitvorming van het Europees Parlement en de Europese Raad afwachten en vervolgens bepalen op welke wijze wij onze impactrapportage in de toekomst vrijwillig vorm gaan geven. Achterin dit jaarverslag treft u onze impact-rapportage over 2024 aan.